Untitled (Angel)Ivan Kozaricmateriaal: aluminium afmetingen: 30 x 6 x 6 cm ? |
||||
|
Deze kleine engelensculptuur is afkomstig uit een installatie die de Kroatische kunstenaar Ivan Kozaric in 2002 presenteerde op documenta 11 in Kassel. De zaalvullende installatie bestond officieel uit 897 sculpturen uit verschillende materialen, 61 schilderijen [acryl op canvas], 373 grafische werken in diverse technieken, 10 foto’s en 5297 tekeningen. De kunstenaar kreeg het idee voor deze installatie toen hij werd uitgenodigd voor een retrospectieve tentoonstelling van zijn werk. Hij besloot om in de plaats daarvan zijn volledige atelier naar de tentoonstellingsruimte te verhuizen en daar ook te werken. Op die manier bekritiseerde Kozaric niet alleen het idee van een retrospectieve, maar ook de opvatting van kunst als een statisch gegeven. De installatie was dus meer dan de hierboven opgesomde delen, het kunstwerk was tegelijk ook performance, laboratorium en kunstkritiek. De engel is op die manier – zo zouden we kunnen stellen – zelfstandig kunstwerk en fragment, gecreëerd in 1973 en herboren in 2002. De kleine figuur omvat nog meer dualiteiten: hij is tegelijkertijd heel rank en opvallend robuust, het fijne, verlengde lichaam en de doorzichtige vleugeltjes staan in schril contrast met de industriële materialen en de onbeholpen vormen. Het is moeilijk om vast te stellen met wat voor soort engel we hier te maken hebben: bewaarengel, wraakengel, aartsengel, doodsengel… dit hulpeloze engeltje zonder armen en met aan elkaar geklonken voeten, dat zichzelf nauwelijks rechtop kan houden, lijkt bij géén van deze kloeke engelenschare thuis te horen. In niets heeft het iets weg van de klassieke engelenbeelden die we vanuit de kunstgeschiedenis of in onze huidige populaire cultuur kennen; het lijkt integendeel meer op een spartelend insect en in plaats van ons te bewaken of terecht te wijzen, lijkt het een beroep te doen op ons moederinstinct. Dit appèl aan de toeschouwer is typisch voor de kunstenaar, die steeds tracht om de afstand tussen het kunstwerk en de toeschouwer op te heffen. Ook de vormelijke dubbelzinnigheden in de sculptuur hoeven ons niet te verwonderen: Kozaric heeft van in het begin van zijn artistieke carrière met verschillende invloeden, stijlen en technieken geëxperimenteerd. |
||||
|
Ivan Kozaric, Untitled (Angel), 1973 foto © Syb'L S.-Pictures |
het M HKA is een
