Van 26 juni tot 23 augustus 2026 presenteert INBOX On Saints and Monuments van Denys Shantar, een in Antwerpen gevestigde Oekraïens-Zwitserse kunstenaar, onderzoeker en autodidact-queer theoloog.
De presentatie opent met een preview tijdens de seizoensopening op donderdag 25 juni 2026, van 20:00 tot 23:00.
On Saints and Monuments
Als vertrekpunt nam ik het Belgische koloniale Congomonument in het Antwerpse Stadspark, vlak bij waar ik woon. Ik bleef mezelf afvragen: wat kan een kunstenaar — en een buitenstaander — doen met een koloniaal monument?
Tegen het monument is eerder geprotesteerd met rode verf, en er waren ook formelere initiatieven van Groen en het Middelheimmuseum om het te contextualiseren. Toch blijft het monument tot op vandaag onaangeroerd, zonder enige informatie, beschermd als erfgoed onder het bekende argument van “het bewaren van de geschiedenis”. Mijn idee was eenvoudig: delen van het monument in bruikleen vragen en ze tijdelijk bewaren in het museum voor hedendaagse kunst.
Omdat mijn artistieke praktijk rond heiligen draait — die ik gebruik om conservatieve en nationalistische overtuigingen te bevragen — kwam ik uit bij de zalige Isidore Bakanja en de zalige Marie-Clémentine Anuarite Nengapeta. Bakanja is een bijzonder treffende figuur: een Congolese arbeider die werd gedood door een Belgische plantageagent in Belgisch-Congo, precies de annexatie die door het monument in het Stadspark wordt gevierd.
Het verhaal van de zalige Anuarite is even complex. Haar naam is het resultaat van een administratieve fout van Belgische religieuze zusters, die de naam van haar zus noteerden in plaats van die van haarzelf. Geboren als Nengapeta, gedoopt als Alphonsine, en later als kloosterzuster met de naam Marie-Clémentine, werd ze in 1964 gedood nadat ze de avances van een rebellenkolonel had geweigerd. De rebellie zelf was een rechtstreeks gevolg van de moord op Congo’s eerste premier, Patrice Lumumba — een gebeurtenis waarbij België rechtstreeks betrokken was.
Deze twee Congolese martelaren — officieel erkend door het Vaticaan — in confrontatie brengen met het koloniale monument voelde als een logisch en noodzakelijk gebaar. Hun levens en dood leggen het geweld achter de zogenaamde “beschavingsmissie” bloot en tonen de menselijke kost die verborgen blijft onder de retoriek van erfgoedbewaring.
Over Denys Shantar
Denys Shantar (*1997, Kherson) is een in Antwerpen gevestigde Oekraïens-Zwitserse kunstenaar, onderzoeker en autodidact-queer theoloog, met een achtergrond in theater en de oosters-orthodoxe religie. Hij is momenteel onderzoeker aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen met zijn project “God save the Queer(s)”.
In zijn artistieke praktijk vertrekt Shantar vanuit zijn ervaringen als queer migrant die opgroeide in een oosters-orthodoxe religieuze gemeenschap in Zürich, en vanuit zijn zoektocht naar verbondenheid, identiteit en heling. Hij werkt voornamelijk met textielcollages, met gerecycleerde en geschonken materialen waarin hij hagiografieën verweeft met zijn eigen opvoeding en queer perspectief, en zo het persoonlijke verbindt met actuele sociaal-politieke en historische gebeurtenissen.
Hij stelde tentoon in verschillende internationale instellingen en ruimtes, waaronder: Z33 House for Contemporary Art Hasselt (BE), Helmhaus Zurich (CH), GfzK Museum for Contemporary Art Leipzig (DE), Middelheim Museum Antwerp (BE), Komplot Brussels (BE) en Cas-co Leuven (BE). Zijn werk bevindt zich ook in publieke collecties: Holland College KU Leuven, Sint Andrieskerk Antwerpen en het Museum voor Moderne Religieuze Kunst in Koekelberg.
Praktische info
Datum: 26.06–23.08.2026
Preview: donderdag 25.06.2026, 20:00–23:00, tijdens de seizoensopening
Locatie: Muhka, verdieping +5, INBOX
Toegang: Gratis toegang.