In Memoriam Davyd Chychkan (1986-2025)
Met diepe droefheid neemt het M HKA afscheid van Davyd Chychkan, Oekraïens kunstenaar, activist en soldaat. Hij overleed op 9 augustus 2025 aan een zware verwonding die hij opliep tijdens het afslaan van een Russische infanterieaanval aan het front in de oblast Zaporizja. In 2024 had hij zich vrijwillig gemobiliseerd in de rangen van de Oekraïense strijdkrachten.
Chychkan geloofde dat Oekraïense identiteit onlosmakelijk verbonden is met progressieve, emanciperende waarden. In zijn werk verwees hij naar historische figuren zoals Taras Shevchenko en Lesja Oekrajinka, verweefde hij folkloristische tradities en herdefinieerde hij de nationale kleuren. Naast geel en blauw gaf hij extra betekenis aan zwart (antiautoritarisme), paars (feminisme en culturele vooruitgang) en rood (sociale gelijkheid en directe democratie).
“Het werk van Davyd Chychkan herinnert ons eraan dat kunst niet losstaat van de wereld, maar er middenin staat. Zijn beelden verbinden esthetiek met engagement, en tonen hoe identiteit, emancipatie en strijd om vrijheid samenkomen in kunst. Het M HKA wil met dit eerbetoon niet alleen rouwen om een groot verlies, maar ook de kracht van kunst bevestigen als ruimte voor dialoog, hoop en maatschappelijke verbeelding.”
Bart De Baere, directeur M HKA
Zijn beeldtaal was scherp, helder en vaak gericht op de publieke ruimte. Posters en kleine drukken werden op straat verspreid, eerder dan in galerieruimtes. In 2022 verwierf het M HKA zijn tentoonstelling in Lviv, die net onder druk van extreemrechtse groepen was gesloten toen de grootschalige invasie begon. Een selectie hiervan werd opgenomen in de tentoonstelling Imagine Ukraine.
In de laatste jaren legde Chychkan zijn focus op vrijwilligers in de oorlog. Daarmee maakte hij duidelijk dat niet enkel extreemrechtse milities, maar ook kunstenaars, feministen en linkse activisten strijden voor vrijheid en democratie. Zijn werk getuigt van hun offers en benadrukt de diversiteit van stemmen in Oekraïne.
Met zijn vroege overlijden verliest Oekraïne een krachtige artistieke en maatschappelijke stem. Zijn oeuvre blijft echter resoneren als getuigenis van verzet, emancipatie en hoop.
Het M HKA betuigt zijn innige deelneming aan zijn familie, vrienden en collega’s.
